قراردادهای تجاری بین المللی

[بهزاد]

حفظ مالکیت بر کالا
صادر کنندگاه گاه به جای مقرراتی از قرراداد از قبیل بند ب از نمونه ماده فصل قبل، ماده ای به حفظ مالکیت اختصاص می دهند که به فروشنده این حق را می دهد که با پیگیری مختصری، کالاهایی که بابت آنها مبلغی پردات نشده و در اختیار خریدار قرار دارد را مسترد نماید. نمونه ذیل در همین مورد می باشد:

حفظ مالکیت:
همه محصولات تحویلی به موجب این قرارداد، مادامی که کل پرداخت بابت این محصولات به فروشنده صورت نگرفته باشد، در مالکیت فروشنده باقی خواهد ماند. مسئولیت هر گونه خطر از بین رفتن و لطمه دیدن این محصولات و خطرات دیگر به محص تحویل محوصلات به خریدار منتقل خواهد شد.

چنانچه خریدار در پرداخت به موقع تهلف کند، مکلف خواهد بود که ظرف پانزده روز بعد از اعلام فروشنده، محصولات را به فروشنده عودت دهد. هزینه ها و مسئولیت خطرات این ارسال، بر عهده خریدار خواهد بود. خریدار توافق می نماید که فروشده را از هر مورد رای قضایی مربوط به خود، ظرف پنج روز از تاریخ صدور هر گونه رای در این رابطه مطلع نماید.

خریدار توافق می کند موجبات درج همه کالاهای مورد معامله که فروشنده برای وی ارسال داشته ولی بابت آنها پرداخت کامل توسط خریدار صورت نگرفته (و فروشندهنتیحتا متعاقب آن، مالکیت آنها را حفظ کرده) را در ورقه ای مجزا و مشخص به همراه توصیح مناسب در مورد ماهیت ویژه مبتنی بر حفظ مالکیت توسط فروشنده اینگونه دارایی ها، فراهم کند.

[ADS NickName]

[بهزاد]

جریمه تاخیر یا عدم اجرای تعهد و خسارت از قبل تعیین شده

یکی از خطرانی که هر یک از طرفین را تهدید می کند، عدم اجرا یا تاخیر در اجرای تعهدات توسط طرف مقابل است.
در اکثر قراردادها، اعم از داخلی و خارجی، بندی برای تضمین ایفای به موقع تعهدات توسط طرفین در نظر گرفته می شود که ضمن آن، طرفین متعهد می شوند در صورت تاخیر یا عدم اجرای تکالیف، مبلغ یا درصد ثابت از پیش تعیین شده ای را به طرف مقابل پرداخت کند.
الزامی نیست که مبلغ تعیین شده در قرارداد به عنوان جریمه نقض تعهد، معادل خسارات از قبل تخمین زده شده وارده بر یک طرف قرارداد باشد و معمولا رقم بالاتری از خسارت واقعی بوده و به منظور مجازات طرف متخلف در نظر گرفته می شود، و در صورتی که خسارت از قبل تعیین شده، مورد توجه طرفین باشد، لازم است تخمین از خسارت بابت نقض قرارداد متانسب با رقم قطعی خسارت باشد. در غیر اینصورت درخواست رسیدگی توسط دادگاه رد خواهد شد. درج بند خسارات از قبل تعیین شده که متکی به پاره ای محاسبات ریاضی است، دادگاه را از پرداختن به این جنبه های فنی معاف می سازد.

آثار حقوقی مختلفی از درج هر یک از دو مورد فوق الذکر ناشی می گردد. به عنوان نمونه، در جریان رسیدگی دادگاه، در صورت درج شرط خسارات از قبل تعیین شده در قرارداد، طرفی که مدعی خسارت می باشد، نیاز به اثبات مبلغ خسارت ندارد، لیکن در صورت درج شرط جریمه، شاکی باید میزان خسارتی که وی میخواهد جبران گردد را ثابت کند.

نمونه ای از بند مربوط به خسارت از قبل تعیین شده را ذیلا مشاهده می کنیم:
کوتاهی در تحویل کالا ظرف مهلت تعیین شده در قرارداد، علاوه بر سایر مسئولیت های فروشنده، به خریدار حق می دهد که یک درصد از قیمت کالا طبق قرارداد را به عنوان خسارت از قبل تعیین شده(و نه به عنوان جریمه) به ازای هر هفته تاخیر از قیمت کالاها کسر کند. کل مبلغ خسارت از قبل تعیین شده نباید بیش از 20 درصد کل ارزش کالاهای موضوع قرارداد گردد. اما در صورت رسیدن به این رقم، خریدار می تواند قرارداد را فسخ کرده و کل خسارت از قبل تعیین شده از بابت تاخیر و هر گونه خسارت دیگری به علت نقض قرارداد را مطالبه کند.
چنانچه فروشنده، کالاها را در مهلت مقرر در قرارداد یا مهلت تدید شده مورد توافق خریدار، تحویل ننماید، خریدار حق خواهد داشت بدون پیشنهاد شرایط جدیدی برای تحویل کالاها را نپذیرد، مگر آنکه خلاف آن صریحا در قرارداد درج شده باشد. اما اگر تاخیر جزئی باشد، خریدار حق عدم پذیرش کالاها را نداشته، بلکه می تواند بابت تاخیر در تحویل، خسارت از قبل تعیین شده مطالبه کند.
خریدار ملزم به قبول تحویل کالاها در چند مرحله نیست، مگر در این مورد توافق حاصل گردیده باشد. چنانچه فروشنده در مورد تحویل کالا طبق قرارداد تسامح ورزد، خریدار می تواند مطالبه خسارت کند.
این خسارت می تواند بر اساس تفاوت قیمت کالا به موجب قرارداد با قیمت آن در بازار در زمانی که می بایست تحویل می گردید، تعیین شود.

نمونه 2:
چنانچه تهیه کننده نتواند در مهلتی که در قرارداد مقرر گردیده تمام یا قسمتی از کالا را تحویل دهد، خریدار بدون آنکه لطمه ای به سایر طرق جبران خسارت وی در چارچوب قرارداد وارد شود، به عنوان خسارت از قبل تعیین شده در ازای هر یک هفته تاخیر، مبلغی معادل 0.5 درصد از قیمت کالایی که با تاخیر تحویل شده است را از قیمت معامله کسر می نماید و تا تحویل و اجرای کامل قرارداد حداکثر 10 درصد از قیمت معامله در این رابطه قابل کسر است. چنانچه تاخیر تهیه کننده از حداکثر مهلت مقرر تجاوز کند، خریدار اختیار فسخ قرارداد را خواهد داشت.

نمونه 3:
الف) فروشنده تحویل محوصلات را به نحوی که در ماده (مربوط به تحویل) مقرر گردیده تضمین می نماید. طرفین توافق می نمایند که اگر خسارات واقعی در اثر تاخیر در تحویل(توسط فروشنده) (از جمله تاخیر در تحویل به دلیل عدم انجام تعهدات ناشی از این قرارداد توسط فروشنده) باشد تعیین دقیق آن دشوار خواهد بود. بنابراین فروشنده توافق می نماید در صورتی که
1) تحویل هر ....(نام محصول)..... و ملزومات ان به دلیلی غیر از دلایل موجه تعیین شده در ماده ...... بیش از یک هفته تقویمی کامل از زمانیکه تحویل کالا تضمین شده است به تاخیر افتد
2) بنابراین، تکمیل نصب و بکارگیری، ...(نام محصول)... یاد شده به دلایلی که به موجب این قرارداد مسئولیت آن صرفا بعهده فروشنده می باشد به تاخیر افتد و
3) این تاخیر موجب بهم خوردن برنامه شروع عملیات اجرایی در محل اجرای طرح ....(ذکر محل).... شود
فروشنده مئول پرداخت خسارت هایی که به موجب این قرارداد تعیین، توافق و قطعی شده است حداکثر به میزان ...... دلار آمریکا به خریدار خواهد بود، مسدولیت فروشنده در مقابل خسارات از قبل تعیین شده ناشی از تاخیر در تحویل به موجب این ماده محدود به ...درصد.... از کل قیمت قرارداد خواهد بود.
ب) طرفین توافق می نمایند در صورتی که در تحویل قطعات از جمله قطعات یدکی تاخیر شود ولی این تاخیر بر جریان عادی نصب، یا بر اطمینان و کارآمد بودن عملیات اجرایی در محل اجرای طرح در ...ذکر محل..... تاثیری نداشته باشد، هیچکونه خساراتی قابل ادعا نمی باشد. همچنین طرفین توافق می کنند که تنها راه برای تادیه خسارات از قبل تعیین شده به دلیل تاخیرهایی که به موجب این قرارداد، فروشنده مسئول آنها شناخته می شود، ادعای خسارت به موجب این ماده می باشد.

[بهزاد]

نحوه پرداخت:

نحوه پرداخت مبلغ معامله از موضوعات بسیار حساس در هر معامله به ویژه در معاملات بین المللی است. زیرا در این نوع معاملات، عوامل مختلفی بر نحوه پرداخت معامله تاثیر گذار هستند، از جمله تغییر ناگهانی سیاست های ارزی در یک کشور، تغییر شدید ارزش پول رایج یک کشور در مقابل پول رایج کشور دیگر و ناهماهنگی بین نظام بانکی کشور خریدار با نظام بانکی کشور فروشنده.
همچنی متداول گردیدن شیوه های مختلف پرداخت های بین المللی، انتخاب شیوه متناسب با نوع قرارداد را مشکل تر کرده است. به عنوان نمونه، پرداخت ها می تواند به صورت پرداخت هنگام تحویل کالا، پرداخت در مقابل اسنادف پرداخت از طریق اعتبار اسنادی، پیش پرداخت قسمی از کل مبلغ معامله و پرداخت مرحله ای بقیه مبلغ هماهنگ با پیشرفت قرارداد، صورت بگیرد یا پیش بینی شود.

با توجه به ظرافت ها و نکات بسیار قنی مترتب بر پرداخت های بین المللی، نهادهای مهم بین المللی توجه خاصی به این موضوع کرده و اقداماتی برای تنظیم چارچوبی حقوقی جهت این نوع عملیات در تجارت بین المللی معمول داشته اند. به عنوان نمونه اتاق بازرگانی بین المللی قواعدی درباره وصول اسناد مالی و تجاری توسط بانک ها، تحت عنوان "قواعد یکنواخت درباره وصولی ها" را تدوین کرده که طرف های قراردادی در صورت تمایل می توانند بر پیروی یا رعایت قواعد مزبور در قرارداد خود تصریح نمایند. این مجموعه از قواعد، دو نواع از ترتیبات وصولی، یعنی وصولی ساده و وصولی اسنادی را از یکدیگر متمایز کرده است.
طبق تعاریف مندرج در این مجموعه قواعد، وصولی ساده عبار است از وصولی اسناد مالی که منضم به اسناد تجاری نیست و نیز وصولی اسنادی عبارت است از اسناد مالی که منضم به اسناد تجاری است یا اسناد تجاری که منضم به اسنناد مالی نیست.
همچنین در زمینه استفاده از برات و سفته در تجارت بین الملل، کمیسیون حقوق تجارت بین الملل سازمان ملل متحد پیش نویس "کنوانسیون در مورد برات های بین المللی و سفته بازی های بین المللی" را تهیه که در سال 1988 به تصویب مجمع عمومی سازمان ملل متحد رسیده است. مقاد این کنوانسیون فقط ناظر بر اسنادی خواهد بود که عنوان "برات بین المللی" و "سفته بین المللی" را دارند و این تخصیص در عنوان و متن اسناد تصریح شده باشد.
اعتبارات اسنادی نیز یکی از ابزارهای مهم در پرداخت های بین المللی محسوب می گردد که در این زمینه نیز فعالیت های زیادی برای ایجاد وحدت رویه بین المللی و قانون مند کردن آنها صورت گرفته است. به عنوان نمونه، اتاق بازرگانی بین المللی، اقدام به تدوین قواعدی در این رابطه کرده که تحت عنوان" عرف و رویه یکنواخت درباره اعتبارات اسنادی" در جزوه شماره 500 این نهاد، درج و انتشار یافته است. همچنین اتاق بازرگانی بین المللی برای آشنایی با عملیات مربوطه به این اسناد، "راهنمای عملیات اعتبارات اسنادی: را در جز شماره 415 خود منتشر ساخته است.
خلاصه آنکه اصطلاحات و شیوه های متنوعی در عملیات پرداخت های بین المللی رایج است که ضرورت دارد ضمن آشنایی با آنها، در تنظیم بند مربوط به پرداخت در قراردادها، به محاسن و معایب هر یک توجه جدی گردد. نظام بانکداری ایران کلیه شیوه های متداول در پرداخت های بین المللی را پذیرفته است.

از جمله، قواعد مربوط به عرف و رویه یکنواخت درباره اعتبارات اسنادی تنظیم شده توسط اتاق بازرگانی بین المللی به موجب بخشنامه مورخ 8/8/72 بانک مرکزی ایران به شرح ذیل مبنای عمل بانک های ایرانی قرار گرفته است:
"" مقررات مزبور از تاریخ 1994/1/1 به مور اجرا گذارده شده و در اعتبارات اسنادی که از تاریخ مزبور 72/02/11 به بعد افتتاح می گردد بایستی به مقررات مندرج در نشریه مزبور اشاره شود""
همچنین قواعد یکنواخت درباره وصولی ها تنظیم شده توسط اتاق بازرگانی بین المللی نیز توسط بانک مرکزی ایران ترجمه و به کلیه بانک های کشور برای اجرا ابلاغ گردیده است.


نمونه ای از بند مربوط به پرداخت در یک قرارداد بین المللی در ذیل آمده است.

نحوه پرداخت:
الف) خریدار مبلغ قرارداد را بر مبنای ...... (ارز مورد نظر)...... و به نحوی که ذیلا مشخص شده است به فروشنده پرداخت خواهد نمود.
اعتبار اسنادی به مبلغ....(ارز مور نیاز)..... طی مدت پانزده روز از تاریخ به اجرا در آمدن این قرارداد گشایش خواهد کرد. اعتبار اسنادی به نفع فروشنده یا شخصی که توسط وی معرفی می شود، گشایش یافته، محتوای آن باید مورد قبول فروشنده و مطابق با شرایط مندرج در این قرارداد باشد، غیر قابل برگشت و توسط بانک .......(محل بانک)..... مورد قبول فروشنده صادر یا تایید شده باشد، یک صد و بیست روز از زمان آخرین تحویل طبق حدول زمانبندی تحویل معتبر باشد، پرداخت های نوبت بندی شده را اجازه دهد، اجرا پرداخت صورت حساب هایی که مبلغ آنها بیش از مبلغ اعتبار است تا میزان پشتوانه قابل وصول بدهد، و به موجب آن نحوه پرداخت به ترتیب ذیل مقرر گردد:
یک) صد در صد قیمت محصولات، به اضافه یا منهای صد در صد هرگونه تعدیل قیمت قابل اعمال مندرج در ماده 2، به نسبت هر نوبت بارگیری و بر اساس صورت حساب های تسلیم شده فروشنده و اسناد تحویل فوب است. چنانچه فروشنده به دلایلی که در ماده 6 بدان ها اشاره شد نتواند طبق جدول زمانبندی شده اقدام به تحویل نماید، هر مبلغی که می باید بر اساس تحویل پرداخت شود در صورتی قابل پرداخت خواهد بود که کالا آماده تحویل باشد. در این صورت پرداخت در مقابل صورت حساب های تسلیمی فروشنده و گواهی وی مبنی بر (1) دلیل و مانع تحویل کالا، و (2) اینکه محصولات آماده تحویل در کارخانه می باشند، انجام خواهد شد. با تسلیم مدارک مزبور، محصولات طبق ماده 3 به صورت موجود در انبار تلقی خواهد شد.

دو) صد در صد هزینه هر گونه خدمات و مخارج انجام شده از جمله هزینه های انبارداری، جابجایی و بارگیری برای صادرات بر اساس صورت حسابهای تسلیمی فروشنده
سه) هزینه های لغو یا فسخ قرارداد، در صورت وجود، طبق صورت حساب های تسلیمی توسط فروشنده که به همراه و بر مبنای مدارک هزینه های اعلام شده و گواهی شده از جانب وی باشد.
در صورت نیاز، برای پرداخت مبالغی که به موجب این قرارداد (بیش از مبلغ اعتبار) لازم باشد، خریدار موافقت می نماید اعتبار اسنادی را به منظور افزایش مبلغ اعتبار یا تمدید مدت اعتبار یا انجام هر گونه اصلاحات مناسب، به سرعت و متعاقب اعلام فروشنده اصلح نماید.

ب) چنانچه خریدار نتواند شرایط پرداخت مندرج در این قرارداد را به اجرا درآورد، فروشنده (1) می تواند تحویل را متوقف و اجرای قرارداد را معلق نماید، یا (2) چنانچه فروشنده ادامه اجرای قرارداد را تشخیص دهد می تواند اجرای آن را ادامه دهد، یا (3) به موجب مفاد ماده 3 می تواند محصولات را در انبار قرار داد.
چنانچه فروشنده به دلیل عدم اجرای تعهدات توسط خریدار، متحمل هزینه شود، خریدار اینگونه مخارج را بر مبنای صورت حساب های تسلیمی توسط فروشنده پرداخت خواهد نمود. فروشنده نیز حق دارد به انداز مدت زمانی که خریدار در اجرای قرارداد تاخیر نموده، اجرای تعهدات خود را طولانی نماید، اعم از اینکه قصد معلق کردن اجرای قرارداد را داشته یا نداشته باشد. چنانچه خریدار به سرعت قصد خود برای جبران خسارت ناشی از اجرا نکردن قراداد را به فروشنده اعلام ننماید، فروشنده می تواند قرارداد را فسخ کند، و خریدار تمامی هزینه های ناشی از فسخ قرارداد را بر مبنای صورت حسابهای تسلیمی فروشنده پرداخت خواهد کرد.

[بهزاد]

نحوه پرداخت 2:

در بندهای نمونه ذیل شرایط پرداخت با اعتبارات اسنادی و سفته تضمین شده توسط یک بانک آمده است:


اعتبار اسنادی:
الف) اعتبار اسنادی به مبلغ..... توسط خریدار طی مدت پانزده روز از تاریخ امضای قرارداد توسط طرفین، گشایش خواهد شد. اعتبار اسنادی به نفع فروشنده یا طرفی که او معرفی کرده است گشایش می شود، از لحاظ محتوا برای فروشنده قابل قبول و با شرایط مندرج قرارداد مطابقت داشته باشد، غیر قابل برگشت و توسط یکی از بانکهای....... که مورد قبول فروشنده باشد صادر یا تایید شده باشد، تا تاریخ......... معتبر خواهد بود، پرداختهای نوبت به نوبت به نسبت تحویل نوبت به نوبت را اجازه داده، پرداخت صورتحسابهایی که مبلغ آنها اضافه بر اعتبار است را تا میزان پشتوانه قابل وصول مجاز و بر این مبنا پرداخت را به نحوی که دیلا تعیین می گردد، مقرر خواهد کرد:
یک- ........ درصد قیمت محصولات، به اضافه یا منهای صد در صد هر گونه تعدیل قیمت قابل اعمال مندرج در ماده 2، به نسبت هر نوبت بارگیری و بر مبنای صورت حسابهای تسلیمی توسط فروشنده و مدارک مربوط به تحویل فوب کارخانه. چنانچه فروشنده به دلایلی که در ماده 6 اشاره شد، نتواند بر طیق جدول زمانبندی شده کالا را تحویل دهد، هر مبلغی که می بایست در مقابل تحویل کالا پرداخت شود در صورتی قابل پرداخت خواهد بود که کالا آماده تحویل باشد. در اینصورت، پرداخت در مقابل صورت حساب های تسلیمی فروشنده و گواهی وی مبنی بر (الف) دلیل و مانع تحویل کالا، و (ب) اینکه محصولات آماده تحویل در کارخانه میباشند، انجام خواهد شد.
دو- ..... درصد هزینه هر گونه خدمات و مخارج انجام شده از جمله هزینه های انبارداری، جابجایی بارگیری برای صادرات بر اساس صورت حسابهای تسلیمی توسط فروشنده.
سه- هزینه های لغو فسخ قرارداد در صورت وجود، طبق صورتحسابهای تسلیمی توسط فروشنده به همراه و بر مبنای مدارک هزینه های اعلام شده و گواهی شده توسط فروشنده باشد.

ب) در صورت نیاز، برای پرداخت مبالغی که به موجب این قرارداد (بیش از مبلغ اعتبار) لازم باشد، خریدار موافقت می نماید اعتبار اسنادی را به منظور افزایش پشتوانه اعتبار یا تمدید مدت اعتبار یا انجام هرگونه تغییرات مناسب سریعا و متعاقب اعلام فروشنده اصلاح نماید.


سفته:
الف) پرداخت مابقی....... درصد از قیمت (برآورد شده) محصولات و خدمات یعنی ....(مبلغ ارز)..... مطابق جدول پرداخت های ذیل صورت خواهد گرفت. تعهد انجام این پرداخت ها به صورت ارائه یک سری سفته ها توسط خریدار می باشد که به نام سری a معرفی شده و به تاریخ اجرای این قرارداد خواهد بود:
شماره سفته-ذینفع- تاریخ سررسید(ماه های سررسید از زمان اجرای قرارداد)

ب-سفته ها به نحوی که در نمونه پیوست نشان داده شده با عنوان سفته (با احتساب بهره) کشیده شده و میزان بهره، با نرخ سالانه.......... درصد بر مبنای مقدار اصلی پول تسویه نشده بر آن اضافه خواهد شد، و شروع آن بر اساس میانگین تاریخ تحویل تمامی محصولات موضوع این قرارداد خواهد بود. در این قرارداد مبنای محاسبه تاریخ ......... خواهد بود.
سررسید پرداخت اولین بهره...... ماه پس از تاریخ اجرای این قرارداد و متقارن با (اولین، دومین، سومین، الی آخر) پرداخت اصل خواهد بود. چنانچه میانگین تاریخ های تحویل بعدا یم یا چند ماه تعیین گردد، اعم از اینکه زودتر یا دیرتر از تاریخی باشد که قبلا ذکر شذ، توافق می شود که تعدیل مشابهی در خصوص مبلغ بهره حال شده نیز انجام شود.

ج- پیش پرداخت سفته ها توسط خریدار به ترتیب عکس تاریخ سررسید صورت خواهد گرفت.

د- پرداخت کامل مبلغ هر یک از سفته ها( به صورت یکجا یا در نوبتهای متعدد) به صورت بدون قید و شرط توسط بانک های....... به طری که در سفته نمونه پیوست معین گردیده تضمین خواهد شد، و امکان مبادله ارز نیز توسط بانک ....... تایید خواهد گردید. هر گونه مخارجی که برای تحصیل اینگونه ضمانت ها و تاییدیه ها انجام شود، به عهده خریدار خواهد بود.
خریدار ظرف 30 روز پس از امضای این قرارداد توسط طرفین، سفته ها و تاییدیه ها مبادله ارز .....ذکر نوع ارز...... در ........ذکر محل...... را به علاوه مدارک زیر، بدون اینکه هزینه ای برای فرشونده در برداشته باشد، به وی تحویل خواهد داد:
1-دلیلی که فروشنده را بر وجود اهلیت ذیل متقاعد کند:
الف- متعهد بودن خریدار نسبت به قرارداد و الیفا کنندگان نسبت به اصل مبلغ
ب- الزام خردار به شرایط سفته ها و امضا کنندگان به اصل مبلغ
ج- تضمین پرداخت توسط ضامن های سفته و امضا کنندگان به امضا از طرف ضامن ها
2- نظر یک مشاور حقوقی در خصوص اعتبار اهلیت های فوق و نسبت به قابل اجرا بودن این قرارداد، سفته ها، ضمانت نامه پرداخت، و تاییدیه اجازه مبادله ارز طبق قوانین ..... ..نام کشور.......
در صورت وقوع هر گونه افزایش یا کاهش کلی و خالص در قیمت محصولات، افزایش یا کاهش مشابهی در پرداخت صورت خواهد گرفت. در خصوص سفته ها، چنانچه بر اساس تعیین نهایی کل قیمت قابل پردخت به موجب این قرارداد، مجموع مبالغ اصلی سفته های سری "َa" کمتر از ..... درصد قیمت نهایی تعیین شده باشد، خریدار ظرف 90 روز پس از تاریخ ابلاغ توسط فروشنده، سفته های جدیدی را به میزان برابر با بخش پرداخت نشده از قیمت نهایی به فروشنده تحویل خواهد داد.
سفته های بجز از لحاظ مبلغ و از لحاظ سری معرفی شده جدید دارای همان تاریخ سررسید سفته های سری "a" بوده و از هر لحاظ با سفته های سری "َa" را به خریدار عودت خواهد داد. چنانچه کاهش در قیمت به صورت خالص وجود داشته باشد و خریدار تعویض سفته ها را درخواست نکند، مبلغ کاهش قیمت به حساب سفته های سری "a" گذاشته خواهد شد.
1- چنانچه خریدار نتواند شرایط مندرج در مفاد قرارداد را اجرا نماید، فروشنده (الف) می تواند تحویل را متوقف نموده و اجرای قرارداد را معلق نماید، یا (ب) در صورتی که فروشنده ادامه اجرای قرارداد را تشخیص دهد، می تواند به اجرای ان ادامه دهد، یا (ج) به موجب مفاد ماده 3 می تواند محصولات را در انبار قرار دهد. چنانچه فروشنده به دلیل عدم اجرای تعهدات قراردادی توسط خریدار متحمل هزینه هایی شود، خریدار بر مبنای صورت حسابهای تسلیمی توسط فروشنده آنها را پرداخت خواهد کرد. فروشنده نیز حق دارد زمان اجرای تعهدات خویش را به انداز ه مدت زمانی که خریدار قرارداد را اجرا نکرده تمدید نماید، اعم از اینکه فروشنده قصد معلق نمودن اجرای قرارداد را داشته یا نداشته باشد. چنانچه خریدار به سرعت قصد خود مبنی بر جبران خسارات ناشی از عدم اجرای قرارداد را به فروشنده اعلام ننماید، فروشنده می تواند قرارداد را فسخ کند و خریدار تمامی هزینه های ناشی از فسخ قرارداد را بر مبنای صورت حساب های تسلیمی توسط فروشنده پرداخت خواهد کرد.
2- در صورت فسخ قرارداد، پرداخت نقدی اولیه و دیگر وجوه حاصله از اعتبار اسنادی و سفته ها (سفته هایی که ممکن است توسط فروشنده حال شده و قابل پرداخت اعلام گردد)، در مقابل پرداخت هزینه های قسخ و در مقابل هر گونه مانده قیمت پرداخت نشده برای کارهایی که قبلا انجام شده محاسبه خواهد شد. فروشنده تمامی سفته ها و کلیه وجوه حاصله افزون بر هزینه های الزامی مذکور در فوق را به خریدار باز خواهد گرداند. سفته های اضافی به ترتیب عکس تاریخ سررسیدهای آنها برگردانده خواهند شد.

[بهزاد]

تضمین ها:
بند مربوط به تضمین ها اجرای قرارداد از بندهای کلیدی هر قرارداد محسوب شده و می تواند خاطر طرفین را از ایفای تعهدات توسط طرف مقابل قرارداد تا حد زیادی آسوده گرداند. امروزه شیوه های مختلفی برای تضمین قراردادهای بین المللی مورد استفاده قرار میگیرد. لیکن متداولترین آنها استفاده از ضمانت های بانکی است. انواع مختلف ضمانت نامه های بانکی عبارت اند از: ضمانت نامه های شرکت در مناقصه، ضمانت نامه حسن انجام کار و ضمانت نامه باز پرداخت. تضمین قراردادها دارای جنبه های مختلف حقوقی بوده که پرداختن به این جنبه ها، نیاز به یک مطالعه مستقل دارد. در این نوشته صرفا با ذکر نمونه هایی از بندهای مربوط به تضمین ها در قراردادهای بین المللی اشاره می گردد.

تضمین ها:
الف- فروشنده تضمین می نماید که محصولات ساخته شده توسط فروشنده عاری از هر گونه عیب و نقص در مواد اولیه، کیفیت ساخت و مالیکیت بوده و دارای همان کیفیتی باشد که فروشنده در این قرارداد معین یا معرفی کرده است. فروشنده، به نحوی که ذیلا اعلام می شود فقط نسبت به قصور در تضمین موارد مذکور در فوق (بجز مورد مالکیت) برای مدت 15 ماه از زمان تحویل مندرجج در ماده 3 متعهد خواهد بود. اینگونه موارد باید ظرف 30 روز به صورت کتبی به فروشنده اعلام شود و محصول یا قطعه مربوط نیز به نحوی که فروشنده تعیین می نماید در اختیار وی قرار گیرد.

ب- چنانچه یک محصول یا قطعه ای از آن فاقد شرایط ضمانت شده مذکور در فوق باشد (بجز مورد مالکیت)، فروشنده همان را تعمیر یا با اختیار خود، تعویض خواهد نمود و تحویل آن بر مبنای فوب کارخانه به همان صورت که در ماده 2 شرح داده شده است، خواهد بود. اینگونه قصورها موجب تمدید مدت ضمانت تعیین شده در ماده 4 نخواهد شد. چنانچه اینگونه قصورها یا عیب و نقص ها با تلاش های معقول فروشنده قابل تصحیح نباشد، طرف های قرارداد برای رسیدن به یک تعدیل عادلانه وارد مذاکره خواهند شد.

ج- تعهد فروشنده مندرج در پاراگراف ب، نسبت به محصولات یا قطعاتی از آنها که شرایط ذیل را داشته باشند اجرا نخواهد شد:(1) محصولات یا قطعاتی از آنها که معمولا در حین عملیات مصرف شده و از بین می روند(2) محصولات یا قطعاتی از آنها که ذاتا دارای عمر طبیعی کوتاهتری نسبت به مدت ضمانت تعیین شده در پاراگراف الف می باشند، (3) محصولات یا قطعاتی از آنها که بطور صحیح نگهداری، نصب، استفاده، محافظت یا تعمیر نشده باشند یا تغییراتی در آنها ایجاد شود که طبق دستورات فروشنده نبوده و یا به تایید وی نرسیده باشد، (4) محصولات یا قطعاتی از آنها که عیب و نقص ایجاد شده در آنها به نوعی مربوط به استفاده ناصحیح یا استفاده زیانبار از آنها بوده یا اینکه در اثر رخداد تصادف یا حادثه ای معیوب شده باشند.
در خصوص محصولاتی که توسط فروشنده ساخته نشده اند، فروشنده هیچ گونه ضمانتی نمی سپارد و تنها ضمانت داده شده توسط سازنده آنها، در صورت وجود، اجرا خواهد شد.


نمونه دیگری از بند مربوط به تضمین ها، در ذیل مورد توجه قرار گرفته است:
تضمین ها:
فروشنده باید کالایی که از نظر کیفیت، کمیت و مشخصات مطابق قرارداد هستند و عاری از هر گونه نقص و عیب در طرح، ساخت و مواد می باشند و طبق قرارداد یا طبق این قیود و شروط عمومی بسته بندی گردیده اند را تحویل خریدار دهد. کالاها وقتی مطابق قرارداد تلقی می شوند که برای مقاصدی که کالاهایی با مشخصات مشابه معمولا استفاده می شوند، مناسب باشند، و نیز برای هدف خاصی که به طور صریح یا ضمنی بین طرفین توافق شده مناسب باشند و دارای کیفیت مشابه کالایی که فروشنده به عنوان نمونه به خریدار تحویل داده باشند، و به روشی معمول برای اینگونه کالاها یا به روشی کافی جهت حفظ و نگهداری کالاها بسته بندی شده باشند.
فروشنده به موجب این قرارداد و این قیود و شروط عمومی، مسئول هر گونه عدم انطباق کالا با شروط قرارداد و در زمانی است که مسئولیت خطرات احتمالی متوجه کالا به خریدار منتقل می شود، اگر چه این عدم انطباق بعد از این تاریخ مشاهده گردد.
اگر ترتیب دیگری در قرارداد پیش بینی نشده باشد، فروشنده همچنین در قبال عدم انطباق بعد از تاریخ پذیرش، تا 12 ماه پس از این تاریخ، همینطور در قبال نقض هر یک از تعهداتش به موجب تعهد نامه و تضمین های خود مبنی بر سالم باقی ماندن کالاها برای هدف مورد نظر یا حفظ کیفیت یا ویژگی های تعیین شده مسئول خواهد بود.

در صورت انجام پیش پرداخت می توان ضمانت نامه ای مستقل از جمله نمونه ذیل را اخذ کرد:
به نمایندگی از ................ در خصوص تحویل .................. به موجب شماره سفارش .......پیش پرداختی به مبلغ ......... را به فروشنده تضمین می نماید.
چنانچه فروشنده، کالا(تجهیزات) و یا خدمات تعیین شده در قرارداد یا در سفارش خرید معتبر و مورد تایید صورت حساب های فروشنده را برابر صد در صد مبلغ پیش پرداخت به موقع فراهم کند، این ضمانت نامه از درجه اعتبار ساقط و باطل و بی ارزش خواهد شد البته، به این شرط که فروشنده تعهد و تضمین نماید که تا میزان صد در صد مبلغ در مقابل هر گونه کسری در تحویل را نقدا بازپرداخت نماید تا خریدار هیچ مبلغی از پیش پرداخت را متضرر نشده و از دست ندهد.
به علاوه فروشنده تضمین می کند که این بازپرداخت در شرایط و اوضاع مناسب، نرخ بهره رایج در....... و همینطور هزینه های قانونی معقول، (در صورت وجود) که غیر قابل اجتناب بوده، را شامل گردد. این در صورتی است که ضرورت انجام تعهد فروشنده بر بازپرداخت اثبات گردد.
قوانین و مقررات کشور.......... بر این ضمانت نامه حاکم خواهد بود.
هر گونه اختلاف در رابطه با این ضمانت نامه تهایتا طبق قواعد سازش و داوری اتاق بازرگانی بین المللی توسط یک یا چند داور منتخب و به موجب قواعد فوق حل و فصل خواهد شد.

[بهزاد]

حدود مسئولیت:

یکی از موضوعات مهمی که معمولا در متن قراردادهای بین المللی گنجانده می شود، تعیین محدوده مسئولیت طرفین قرارداد است. این بند باید شامل سقف قراردادی خسارات مستقیم و مستثنی کردن خسارات تبعی و یا سایر اقسام خسارت گردد. بدون در نظر گرفتن این بند در قرارداد، احتمال خطر تقبل مسئولیتی بدون حدود و نامشخص وجود دارد. بنابراین متمایز ساختن خسارات مستقیم از سایر خسارات مهم است.

خسارات مستقیم به آن دسته از خسارات بلافصل و مستقیما مرتبط با یک واقعه، اطلاق می گردد. مسئولیت خسارات تبعی و سایر خسارات غیر مستقیم چنانچه در قرارداد از فروشنده ساقط نشده باشد، می تواند عامل مهمی برای مطالبه هزینه های هنگفت بابت خسارات وارده گردد.

نمونه ای در این رابطه را مورد توجه قرار می دهیم:

حدود مسئولیت:

اگراوضاع و شرایطی پدید آید که در آن دعاوی جبران خسارت(یا هر حق دیگری به هر شکلی برای جبران خسارت) بر مبنای قرارداد، ضمانت نامه، حق جبران خسارت(از جمله جبران خسارت ناشی از حق ثبت اختراعات)، بی احتیاطی (مسئولیت مدنی) یا هر مبنای دیگر اقامه شوند، تمامی اقدامات لازم برای کاهش خسارت و ضرر و زیان ها را بکار بسته خواهد شد، منوط بر اینکه این کار را بتوان بدون هرگونه هزینه یا زحمت غیر معقول انجام داد. با در نظر داشتن دیگر مقاد این قرارداد: (1) این گونه ادعاها یا حق جبران خسارت ها محدود به خسارت هایی خواهد بود که مستقیما وارد شده و از تاریخ قابل اجرا شدن قرارداد به طور معقول و به عنوان نتیجه طبیعی چنین شرایط و اوضاع و احوالی قابل پیش بینی بوده باشد، (2) کل مسئولیت فروشنده، از جمله طرف های قراردادهای فرعی او و تهیه کنندگان کالا برای وی، در یک یک یا تمامی ادعاها، بیش از قیمت خرید تعیین شده برای محصول یا خدماتی که موجب اقامه دعوی شده، نخواهد بود، (3) بجز موارد مربوط به حق جبران خسارت ناشی از حق مالکیت و حق ثبت اختراعات، اینگونه مسئولیت ها به محض اتمام مدت زمان ضمانت تعیین شده در ماده ضمانت ها منفسخ خواهد شد، (4) در هیچ حالتی فروشنده یا طرف های قراردادهای فرعی او یا تهیه کنندگان کالا برای وی نسبت به هر گونه خسارت خاص، خسارت تبعی، خسارات اتفاقی، خسارات غیر مستقیم یا خسارات تنبیهی، از جمله ولی نه محدود به، ضرر و زیان سود یا عایدات، ضرر و زیان استفاده از محصولات یا افزایش هزینه عملیات اجرایی محصولات با تجهیزات وابسته به آن، تعمیر سایر اجناس، هزینه های سرمایه ای یا هزینه های ناشی از اصلاحات انجام شده یا جایگزین های صورت گرفته نسبت به محصولات یا اجناس، تسهیلات یا خدمات، هزینه های استهلاک یا دیگر هزینه های اضافه شده ناشی از عملیات اجرایی، یا ادعاهای مشتریان خریدار نسبت به هزینه ها یا ضرر و زیان های اضافی، اختلال یا قصور د ارائه خدمات توسط خریدار، مسئول نخواهند بود. با در نظر داشتن موارد پیش گفته، حق جبران خسارت انحصاری خریدار و تعهدات انحصاری فروشنده در رابطه با با تاخیر ها، عیب و نقص یا عدم مطابقت یا خسارت های وارده بر محصولات یا خدمات، یا ناشی از بکارگیری آنها همان موارد مقرر در ماده 4 (خسارت از پیش تضمین شده) ماده (ضمانت ها) و ماده (حق جبران خسارت ناشی از حق اختراعات) خواهد بود.
مفاد این ماده به طور کامل و تا حدی که قانون اجازه می دهد بدون اعتنا به وقوع تقصیر، قابل اجرا بوده و حتی در صورت فسخ یا انحلال این قرارداد نیز به قوت خود باقی خواهد بود.